Bloggfęrslur mįnašarins, desember 2009

Athugasemdir Įlftaneshreyfingarinnar

Skżrsla Eftirlitsnefndar meš fjįrmįlum sveitarfélaga. Hęgt er aš nįlgast skżrsluna hér nešst ķ fęrslunni eša į heimasķšu Įlftaness - alftanes.is

 

Athugasemdir fulltrśa Į-lista viš skżrslu um fjįrmįl sveitarfélagsins.

                                               Įlftanesi 9. desember 2009

Athugasemdir bęjarfulltrśa Į-lista til Eftirlitsnefndar um fjįrmįl sveitarfélaga og annarra er mįliš varšar vegna skżrslu Garšars Jónssonar hjį R3-Rįšgjöf ehf. um rannsókn į fjįrreišum og rekstri Sveitarfélagsins Įlftaness

_______________________________________

 

Siguršur Magnśsson bęjarfulltrśi Į-lista

Kristķn Fjóla Bergžórsdóttir bęjarfulltrśi Į-lista

 

Megin nišurstöšur eftir yfirferš bęjarfulltrśa Į-lista į skżrslu Garšars Jónssonar um rannsókn į fjįrreišum og rekstri Sveitarfélagsins Įlftaness

  • Žungamišja skżrslunnar er skuldsetning sveitarfélagsins sem var mikil fyrir hruniš, en hefur vaxiš um 1000 milljónir vegna afleišinga hrunsins į įrinu 2008 og 2009. Skżrsluhöfundur ašgreinir ķ skżrslu sinni ekki žann vanda sveitarfélagsins sem tengist efnahagshruninu sem viš teljum fordęmalaust og žurfi aš fjalla um meš sértękum hętti.
  • Skżrsluhöfundur leggur saman skuldir sveitarfélagsins og skuldbindingar og kemst aš žeirri nišurstöšu aš samtals séu žetta rśmir 7 milljaršar. Viš gagnrżnum žessa framsetningu žar sem nįkvęmni skortir, s.s. aš getiš sé margskonar hagręšis og tekna sem bęjarsjóšur nżtur vegna žessara skuldbindinga. Žar sem hagręšis og hagnašar er getiš ķ tengslum viš skuldbindingarnar er žó ekki tekiš tillit til žeirra ķ tölulegri framsetningu og stangast žvķ töluleg framsetning oft į viš textagerš. Aš teknu tilliti til žessara atriša teljum viš réttara aš tala um aš skuldir og skuldbindingar séu rśmir 4 milljaršar og žar af er u.ž.b. 1 milljaršur afleišing gengishruns og mun aš hluta til ganga til baka meš styrkingu krónunnar. Žegar horft er til skuldsetningar sveitarfélagsins žarf aš taka tillit til žess aš sveitarfélagiš į eignir ķ löndum og lóšum fyrir u.ž.b. tvo milljarša, sem gert er rįš fyrir aš verši seldar į nęstu įrum og skuldir lękkašar.
  • Skżrsluhöfundur getur heldur hvergi um aš viš allar stęrri fjįrfestingaįkvaršanir var kallaš eftir sérfręšiįliti, skuldžolsśtreikningum og afleišingum įkvaršanatöku į bęjarsjóš. Varšandi skuldbindingu viš Bśmenn segir t.d. ķ sérfręšiskżrslu aš skuldbindingin muni styrkja fjįrhagsstöšu bęjarsjóšs. Sama į viš um skuldbindingu vegna gatnageršar. Hvergi er getiš um aš innheimt gatnageršargjöld męta kostnaši rķflega. Lękkun skuldbindinga viš Fasteign kemur ekki fram ķ tölulegri framsetningu žrįtt fyrir aš įkvöršun hafi veriš tekin um žaš aš leiguskuldbinding lękki um 40% um įramót.
  • Hvaš varšar gagnrżni skżrsluhöfundar į aš ekki hafi veriš gripiš til višhlķtandi rekstrarhagręšingar eftir taprekstur 2008 viljum viš benda į aš fyrir hruniš į įrinu 2007 var fariš ķ verulegar almennar hagręšingarašgeršir ķ rekstri og hagręšingar ķ fręšslu- og uppeldismįlum eins og sjį mį meš samanburši įranna 2006 og 2007. Hinsvegar óx rekstrarkostnašur į įrinu 2009, s.s. viš leigumannvirki, vegna įframhaldandi gengishruns.
  • Einnig gerum viš athugasemdir viš kafla 10 ķ skżrslunni sem byggir greinilega į vištölum skżrsluhöfundar viš nżjan meirihluta bęjarstjórnar. Žar er t.d. kröfugerš bęjarfélagsins į hendur Jöfnunarsjóši sveitarfélaga um leišréttar jöfnunargreišslur ašeins reifuš sem hugmynd sem žurfi aš skoša. Viš teljum aš žaš sé skżlaust réttlętismįl aš žessi leišrétting fari fram og hśn sé forsenda fyrir žvķ aš sveitarfélagiš geti veriš sjįlfbęrt. Viš minnum į aš stjórn SSH hefur gert samžykkt eftir kynningu į skżrslu žeirri sem meirihluti Į-lista lét taka saman og kynnti Jöfnunarsjóši sveitarfélaga. Samžykkt stjórnar SSH er stušningur viš kröfu Sveitarfélagsins Įlftaness um aš jöfnunargreišslur verši auknar til sveitarfélaga meš hįtt hlutfall barna og unglinga og veika tekjustofna.
  • Vert er aš vekja athygli į žvķ aš eigiš fé sveitarfélagsins er vanmetiš ķ framsetningu reikninga. Fasteignir voru metnar ķ įrsreikningi 2002, skv. nżjum reglum sem rįšuneyti sveitastjórnamįla setti, og hafa sķšan veriš afskrifašar skv. lögum. Lóšir og lönd sveitarfélagsins ķ nżjum mišbę viš Noršurnesveg og ķ landi Bjarnastaša verša um komandi įramót metin ķ bókhaldi milli 300 - 400 milljónir króna, en eru nęr žvķ aš vera aš söluvirši 2 - 2,5 milljaršar og gerir sveitarfélagiš rįš fyrir žvķ ķ langtķmaįętlunum sķnum aš hagnašur vegna sölu žessa lands verši nżttur til lękkunar skulda. Ešlilegt hefši veriš aš skżrsluhöfundur hefši kynnt sér betur eignasafn sveitarfélagsins viš žęr ašstęšur sem nś eru til aš gefa sem skżrasta mynd af raunverulegri stöšu sveitarfélagsins viš erfišar kringumstęšur og möguleikum žess til aš létta af sér skuldum sķšar.

Bęjarfulltrśar Į-lista hafa yfirfariš skżrslu R3 Rįšgjafar ehf. um rannsókn Garšars Jónssonar um fjįrreišum og rekstri Sveitarfélagsins Įlftaness (SĮ), sem hann vann fyrir Eftirlistnefnd meš fjįrmįlum sveitarfélaga (EMFS). Skżrslan var kynnt og afhent öllum bęjarfulltrśum sveitarfélagsins sķšdegis 8. desember og žvķ hefur ašeins gefist sólarhringur til yfirlestrar og athugasemda. Skiljanlega hefur žvķ ekki gefist tóm til aš sannreyna allar bókhaldslegar forsendur skżrslunnar. Viš gerum rįš fyrir aš allar upplżsingar séu ķ samręmi viš įrsreikninga og véfengjum ķ sjįlfu sér ekki  tölulegar upplżsingar.

Viš yfirlestur į skżrslunni var okkur strax ljóst aš įstęša hefši veriš aš gera frekari grein fyrir żmsum efnisatrišum sem žar eru nefnd og setjum viš žvķ hér fram višeigandi athugasemdir og komum žeim į framfęri viš EMFS. Žetta į t.d. viš um żmsar skuldbindingar sem nefndar eru ķ skżrslunni. Viš foršumst aš hafa of stór orš um vankanta skżrslunnar, en lķtum svo į aš žar séu żmsar įkvaršanir bęjarstjórnar į sķšustu įrum ekki skżršar nęgilega og ekki settar ķ rétt samhengi. Mį telja vķst aš żmsir muni įlykta aš skżrslan styšji mįlflutning žeirra sem sjį ekki neinn kost į aš Įlftanes verši rekiš sem sjįlfstętt sveitafélag og vilja skoša žann kost einan aš sameina Įlftanes einhverju af nįgrannasveitarfélögunum. Ķ žessu sambandi vilja bęjarfulltrśar Į-lista minna į aš ķbśar hafa tvķvegis meš stuttu millibili veriš spuršir įlits um sameiningu viš nįgrannasveitarfélagiš Garšabę. Ķ bęši skiptin var sameiningartillögum hafnaš og žannig lögš įhersla į aš Sveitarfélagiš Įlftanes skuli įfram rekiš sem sjįlfstętt sveitarfélag. Ekkert liggur fyrir um aš žessi afstaša Įlftnesinga hafi breyst og engin įstęša til aš ętla aš svo verši nema fjįrhagsleg staša knżi žį til aš breyta įkvöršun sinni. Žvķ skiptir sköpum hvaša mat er lagt į allar forsendur og višeigandi framsetning į fjįrreišum og rekstri sveitarfélagsins. Engum dylst žó aš ekki veršur séš fram śr rekstrarvanda sveitarfélagsins nema Įlftnesingar fįi sanngjarna leišréttingu sinna mįla, ķ samręmi viš rökstuddar kröfur um leišréttingu frį Jöfnunarsjóši sveitarfélaganna og ešlilegri fyrirgreišslu um endurfjįrmögnun lįna eftir efnahagslegt hrun 2008.

Bęjarfulltrśar Į-lista telja ósanngjarnt og óįsęttanlegt aš nśverandi ašstęšum ķ fjįrhagsmįlum sé stillt upp žannig aš Įlftnesingar verši knśšir til sameiningar. Annaš mįl er aš viš teljum rétt aš auka samstarf sveitarfélaganna į höfušborgarsvęšinu į żmsum svišum, ekki sķst ķ ljósi żmissa vankanta į rekstri sveitarfélaganna sem hafa oršiš įberandi ķ kjölfar efnahagshrunsins. Beinast liggur viš aš samstarf sveitarfélaga į höfušborgarsvęšinu verši žróaš ķ einskonar höfušborgarstjórn um žį mįlaflokka sem best er komiš fyrir ķ samrekstri. Ķ slķku samstarfi er ešlilegt aš sjį fyrir sér aš sveitarfélögin hafi meš sér frekari jöfnun efnahagslegra žįtta, lķkt og  sveitarfélög ķ Evrópu hafa gert.

Viš munum ķ athugasemdum okkar hér į eftir fyrst og fremst tengja žęr fyrsta kafla ķ skżrslu Garšars Jónssonar sem ber yfirskriftina „Helstu lykilstęršir og nišurstöšur", žar sem nišurstöšur hans eru greindar ķ nķu efnisatriši og munum viš fjalla um hvert žeirra fyrir sig og auškenna meš A1 - A9. Nefnd efnisatriši tengjast sķšan żmsu sem  fjallaš er nįnar um ķ öšrum köflum skżrslunnar og veršur vķsaš til žess eins og viš į.

A1.  Greišslužrot og samskipti viš višskiptabanka sveitarfélagsins

Garšar segir aš Įlftanes sé komiš ķ greišslužrot og hafi veriš synjaš um lįnafyrirgreišslu hjį višskiptabanka sķnum.

Varšandi žetta atriši viljum viš koma žvķ į framfęri aš višskiptabanki sveitarfélagsins hefur veriš hinn sami um langt įrabil og žekkir bankinn vel fjįrhagsforsendur sveitarfélagsins. Bęjaryfirvöld og višskiptabankinn hafa meš sér samrįšsfundi įrlega og žéttari eftir efnahagshruniš ķ fyrra. Višskiptabankinn žekkti žvķ vel įform sveitarfélagsins um uppbyggingu į nżju mišsvęši, en meš žeirri uppbyggingu hugšust bęjaryfirvöld treysta stöšu bęjarsjóšs, bęši til skamms og langs tķma. Į óvissutķmum eins og rķkt hafa eftir efnahagshruniš mįtu bęjarfyrirvöld žaš sem mikinn kost aš višskiptabanki sveitarfélagsins er jafnframt višskiptabanki Bśmanna, sem er og veršur stęrsti einstaki fjįrfestir og framkvęmdarašili viš uppbyggingu mišbęjar į Įlftanesi. Sami banki er jafnframt višskiptabanki žess verktaka sem Bśmenn réšu til žess aš stżra sķnum framkvęmdum og sį verktaki reyndist žess utan eiga hagstęšasta tilbošiš ķ śtboši į fyrsta įfanga gatnageršar ķ mišbęnum. Višskiptabanki sveitarfélagsins hafši žvķ aškomu aš hinum mikilvęgu framkvęmdum frį öllum hlišum. Bankinn hafši gefiš vilyrši um aš hluti žeirra skuldabréfa sem sveitarfélagiš eignašist viš sölu byggingaréttar og skuldabréfa sem sveitarfélagiš kynni aš eignast vegna greišslu gatnageršargjalda vęri hęgt aš innleysa til skammtķma fjįrmögnunar, tengt uppbyggingu mišbęjarins. Bęjaryfirvöld vonušust til aš žęr óreglulegu tekjur sem framkvęmdirnar skilušu sveitarfélaginu myndu skapa žaš svigrśm sem sveitarfélagiš žarf į aš halda mešan aš mįlefni žess og rķkisvaldsins eru endurskošuš hvaš varšar réttmętar greišslur śr Jöfnunarsjóši sveitarfélaga og mešan unniš er aš styrkingu tekjustofna sveitarfélagsins, eins og įformaš hafši veriš. Žegar hinsvegar kom upp brestir ķ meirihluta Į-lista og einstakir bęjarfulltrśar fóru aš tala opinberlega um žaš aš sveitarfélagiš sé tęknilega gjaldžrota, žį er ešlilegt aš višskiptabankinn synji um lįnafyrirgreišslu og bķši nišurstöšu višręšna sveitarfélagsins viš rķkisvaldiš.

A2.  Lįnasjóšur sveitarfélaga og aškoma EMFS

Ķ öšrum liš samantektar sinnar segir Garšar aš lįnasjóšur sveitarfélaganna skilyrti aškomu sķna aš fjįrmögnun į verkefnum sveitarfélagsins viš vęntanlega nišurstöšur frį EMFS.

Eins og mįlum er hįttaš er umrędd afstaša lįnasjóšsins ešlileg og höfum viš engar athugasemdir viš žaš, enda hafši sjóšurinn fyrr į įrinu lżst žvķ yfir aš hann teldi aš sveitarfélagiš žyldi ekki frekari skuldsetningu, aš svo komnu.

A3.  Fjįrstreymi sveitarfélagsins 2008 og 2009

Varšandi fjįrstreymi sveitarfélagsins bendir Garšar į hallarekstur sveitarfélagsins į įrinu 2008 og ennfremur į halla į yfirstandandi įri.

Viš viljum vķkja aš žessum atrišum og jafnframt benda į žróun rekstrar sveitarfélagsins frį 2002 til 2009, sem höfundur fjallar sérstaklega um ķ kafla 4.  Įstęša hefši veriš aš vķkja aš henni ķ samantektinni ķ kafla 1. Viš teljum rétt aš skoša žessa žróun ķ samhengi viš mat į nśverandi žungri fjįrhagsstöšu.

Ķ kafla 4 sżnir Garšar hvernig gjöld og tekjur žróast į įrabilinu 2002-2009, eins og sést skżrt į mynd žar sem óreglulegar tekjur eru ekki hafšar meš. Žar sést mjög vel hvernig skatttekjur rįša ekki viš kostnaš eftir 2004 og sérstaklega žegar kemur aš įrunum 2005 og 2006. Engu aš sķšur nįšist nokkur įrangur ķ hagręšingu į įrinu 2007 og lętur žį nęrri aš skatttekjur dugi fyrir kostnaši, en žessi bętti rekstrarįrangur var svo aš engu geršur ķ hruninu 2008 og afleišingum žess į yfirstandandi įri. Allt frį įrinu 2007 hafa bęjaryfirvöld veriš aš rannsaka žennan innbyggša vanda ķ rekstri sveitarfélagsins og er augljóst aš hann tengist įkvöršunum fyrri bęjarstjórnar allt frį įrinu 2002, en žį var fariš ķ mjög hraša uppbyggingu ķ sveitarfélaginu įn žess aš afla sérstakra tekna af uppbyggingunni til aš standa undir žeim fjįrfestingum sem stękkandi samfélag kallaši eftir. Į tķmabilinu 2002-2006 fjölgaši ķbśum į Įlftanesi um tęp 50%, sem er hlutfallslega meiri uppbygging en annarstašar žekktist į Ķslandi į žessu hagvaxtarskeiši. Samhliša fjölgun ķbśa žarf aš stękka skólahśsnęši, byggja leikskóla og stękka ķžróttahśs og ašra félagslega ašstöšu. Allar žessar fjįrfestingar voru unnar fyrir lįnsfé og vor sķšustu lįnin vegna žessarar uppbyggingar tekin sumariš 2006 af nżjum meirihluta til žessa aš fjįrmagna framkvęmdir sem unnar voru į įrinu 2005 og fyrri hluta įrs 2006. Ķ athugasemdum meš įrsreikningi 2006 vöktu endurskošendur Grant Thorton athygli bęjaryfirvalda į žvķ aš kostnašur sveitarfélagsins vegna fręšslu- og uppeldismįla taki til sķn miklu stęrri hluta af tekjum sveitarfélagsins en žekkist annarsstašar. Žį žegar var ljóst aš gera žurfti rįšstafanir til hagręšingar ķ rekstri og til žess aš efla tekjustofna. Žetta įr, 2006, er versta einstaka rekstrarįr ķ sögu sveitarfélagsins, ef undan er skiliš hruniš 2008, en į žvķ įri var ašalsjóšur rekinn meš u.ž.b. 150 milljón króna halla og ķ heild var hallinn 320 milljónir. Viš žessar ašstęšur fólu bęjaryfirvöld rįšgjafafyrirtęki aš gera śttekt į rekstri Įlftanesskóla, en skólinn er žyngsta rekstrareiningin ķ mįlaflokki uppeldis- og fręšslumįla. Žessari skżrslu var skilaš veturinn 2007 og ķ framhaldi af henni voru geršar żmsar hagręšingarašgeršir ķ skólamįlum. Śttektin į skólarekstri sveitarfélagsins sżndi jafnframt fram į aš mikill kostnašur viš skóla- og fręšslumįl į Įlftanesi varš ekki skżršur meš slökum rekstri viškomandi stofnana. Sżnt var fram į aš skólarekstur į Įlftanesi stenst fyllilega samanburš viš rekstur hlišstęšra stofnana ķ öšrum sveitarfélögum, ef skošašur er kostnašur į hvern nemanda. Mikill kostnašur viš uppeldis- og fręšslumįlin tengist hinsvegar óvenjulegri aldurssamsetningu ķbśa, en börn og unglingar eru u.ž.b. 40% hęrra hlutfall ķbśa į Įlftanesi en gerist og gengur į höfušborgarsvęšinu.

Hallarekstur įrsins 2008, sem var 832 milljónir, skżrist aš stęrstum hluta af efnahagshruninu. Erlend lįn sveitarfélagsins voru ķ upphafi įrsins rśmar 500 milljónir, en ķ įrslok rśmur milljaršur. Innlend lįn sveitarfélagsins hękkušu einnig vegna óšaveršbólgu ķ framhaldi af gengishruninu, eša um rśmar 100 milljónir. Rżrnun krónunnar hafši lķka įhrif į leigu ķžróttamannvirkja žar sem leigan er bundin evru aš 55 hundrašshlutum. Žannig mį halda žvķ fram aš u.ž.b. 700 milljónir af hallanum megi rekja beint til óvišrįšanlegra ytri ašstęšna og aš ef hruniš hefši ekki komiš til hefši rekstur sveitarfélagsins į umręddu tķmabili veriš ķ öllum ašalatrišum hlišstęšur žvķ sem var įriš 2007. Varšandi yfirstandandi įr žį viljum viš vekja athygli į žvķ aš allur hallarekstur og rķflega žaš er tilkominn vegna įframhaldandi rżrnunar ķslensku krónunnar į įrinu, sem er meiri en gert var rįš fyrir ķ spį Sešlabankans. Viš fjįrhagsįętlunarvinnu ķ desember 2008 geršu bęjaryfirvöld rįš fyrir aš gengi ķslensku krónunnar myndi styrkjast eftir mitt įr 2009 og voru žaš hlišstęšar įętlanir og önnur sveitarfélög og rķkisvaldiš gengu śtfrį ķ sķnum įętlunum. Žetta fór į annan veg og hefur rżrnun krónunnar haldiš įfram aš valda bęjarsjóši tjóni, eins og öšrum ašilum ķ landinu sem eru meš hluta af lįnum sķnum ķ erlendri mynt. Ķ staš žess aš bęjaryfirvöld geršu rįš fyrir nokkrum gengishagnaši, var įfram um gengisrżrnun aš ręša og eru įhrif žessa į fjįrhagsįętlun yfirstandandi įrs rśmar 400 milljónir.

A4.  Fjįrhagsleg staša sveitarfélagsins og nżtt ķžróttahśs

Garšar telur heildarskuldir og skuldbindingar sveitarfélagsins nema 7.4 milljöršum og žar af aš skuldbindingar utan efnahags séu tępir 3 milljaršar. Um allar žessar skuldbindingar fjallar hann svo nįnar ķ 11. kafla skżrslunnar.

Viš gerum athugasemdir viš žessa framsetningu og viljum vekja athygli į žvķ aš žęr fjįrfestingar sem sveitarfélagiš hefur fariš ķ eša er aš undirbśa eru ekki einungis skuldbindingar heldur fylgja žeim nżir tekjustofnar og žęr žarf žvķ aš skoša ķ samhengi viš žį langtķmaįętlun um uppbyggingu sem sveitarfélagiš hafši unniš aš. Flestar žessar skuldbindingar voru geršar fyrir efnahagshruniš, sem į Įlftanesi eins og annarsstašar į landinu er forsendubrestur žegar litiš er til allrar įkvaršanatöku, - ž.e. aš įkvaršanir voru teknar į įrunum 2006 og 2007 viš önnur efnahagsleg skilyrši.

Skuldbindingar vegna kaupleigu į mannvirkjum Fasteignar voru samžykktar samhljóša ķ bęjarstjórn ķ desember 2006, enda įkvöršunin grundvölluš į įliti sérfręšinga ķ tveimur skżrslum frį  rįšgjafafyrirtękinu Parex. Önnur skżrslan lagši mat į hvort réttara vęri aš byggja hin nżju ķžróttamannvirki į vegum sveitarfélagsins eša semja um kaupleigu viš Fasteign og taldi hśn sķšari kostinn vera hagkvęmari. Eignarašild sveitarfélagsins aš Fasteign skipti žarna miklu mįli, en Fasteign hefur skilaš eigendum sķnum u.ž.b. 10% arši undanfarin įr. Ķ hinni skżrslunni var gerš grein fyrir skuldžolsśtreikningum fyrir sveitarfélagiš meš tilliti til įkvaršanatöku um mannvirkin og mišušu skuldžolsśtreikningarnir viš įętlašan byggingarkostnaš og kaupleigusamninga og jafnframt var tekiš tillit til langtķmaįętlunar sveitarfélagsins um uppbyggingu. Skżrslan sżndi aš sveitarfélagiš réši viš žessa fjįrfestingu og bęjaryfirvöld mįtu žaš svo aš nż sundlaugarmannvirki, sem hvorutveggja eru skólamannvirki og til almenningsnota, myndu styrkja bśsetu į Įlftanesi og aušvelda uppbyggingu ķ nżjum mišbę. Hluti af fjįrfestingunni myndi žvķ koma til baka meš nżjum tekjum. Viš įkvaršanatökuna var įętlaš aš brśttó leigugreišslur fyrir öll mannvirki ķžróttamišstöšvarinnar, bęši nż og gömul sem Fasteign keypti, yršu um 120 milljónir į įri. Įętlašur nettó kostnašur var um 80 milljónir. Eins og įšur hefur veriš vikiš aš hefur gengishruniš breytt žessum forsendum mikiš.

Ķ skżrslunni eru skuldir og skuldbindingar sveitarfélagsins tengdar žjónustuhśsi Bśmanna metnar į annan milljarš. Fyrir žeim liggur samžykkt sem grundvölluš er į sérfręšiskżrslu frį Parex. Žar kemur fram aš įhrif žessara skuldbindinga į bęjarsjóš verši jįkvęšar. Meš uppbyggingunni koma nżjar tekjur, fasteignagjöld og śtsvar og auk žess veršur hluti af leiguhśsnęši sveitarfélagsins framleigt til žrišja ašila. Žessa er hvergi er getiš ķ skżrslu Garšars. Gert er rįš fyrir aš sveitarfélagiš rįšstafi hluta af tekjum vegna sölu byggingarréttar til aš kaupa bśseturétt, allt aš 20% ķ umręddu žjónustuhśsi.  Ekki kemur heldur fram ķ skżrslunni aš ķ samręmi viš lög um framkvęmdasjóš aldrašra mį gera rįš fyrir aš sveitarfélagiš fįi óafturkręft lįn frį framkvęmdasjóšnum, sem nemur allt aš 20% af framkvęmdakostnaši eša um 160 milljónum. Žegar žetta fé fęst į sveitarfélagiš val um aš annaš hvort endurgreiša sér žaš fé sem rįšstafaš var af sölu byggingarréttar eša aš kaupa aukinn bśseturétt af Bśmönnum og lękka žannig leiguskuldbindingar.

Varšandi framsetningu Garšars į skuldbindingum sveitarfélagsins viš verktakafyrirtękiš Ris ķ kafla 10 gerum viš eftirfarandi athugsemd. Garšar setur saman ķ eina skuldbindingu, annars vegar skuldbindingu sveitarfélagsins viš Ris vegna 1. įfanga gatnageršar ķ Gręnum mišbę, žar sem hlutur sveitarfélagsins er 109,4 milljónir króna, og skuldbindingu vegna leigusamnings viš Ris um leigu 500 fm. į jaršhęš mišsvęšishśss. Sķšarnefnda skuldbindingu metur Garšar į 239,4 milljónir. Ķ žessu sambandi viljum viš taka fram aš vegna framkvęmda viš fyrstu žrjś hśsin ķ nżjum mišbę, sem samningar liggja fyrir um eša eru ķ samningaferli, mun skapast tekjustofn gatnageršargjalda fyrir u.ž.b. 150 milljónir. Žessa er hvergi getiš ķ skżrslunni og einnig eru ķ žessu hśsi sem Ris įformaši aš byggja 16 ķbśšir sem verša grunnur nżrra tekjustofna. Skuldbinding viš Ris upp į 109,4 milljónir ķ gatnaframkvęmdum hefur veriš fjįrmögnuš aš fullu og rķflega žaš. Gagnvart skuldbindingunni um leigu jaršhęšar koma tekjur af sölu byggingarréttar upp į 79 milljónir króna og auk žess u.ž.b. 40 milljón króna ķ gatnageršargjöldum. Enga sérstaka gatnagerš žarf fyrir umrętt mišsvęšishśs sem stendur viš safngötuna Bęjarmżri. Til višbótar skal žess getiš aš umrędd hęš ķ mišsvęšishśsinu, sem er į jašri skólasvęšis og tengist gönguleišum skólans og mišbęjarins til noršurs og sušurs, gęti nżst ķ skólastarfi į Įlftanesi eftir 2012 og m.a. aušveldaš sveitarfélaginu aš fresta um nokkur įr fyrirhugušum višbyggingum viš Įlftanesskóla. Nęsti įfangi žeirra framkvęmda var įętlašur um 600 milljónir króna og gęti žvķ sparnašur vegna fjįrmagnskostnašar numiš um 60 milljónum įrlega. Žessi leigusamningur viš Ris, sem hefur ķ för meš sér lįgmarksskuldbindingu, getur žvķ haft verulega efnahagsleg žżšingu fyrir žróun sveitarfélagsins į nęstu įrum.

Eins og hér hefur veriš lżst teljum viš aš kaflar skżrslunnar um skuldbindingar sveitarfélagsins vegna fasteigna- og leiguframkvęmda sé ónįkvęmur og žar skorti umfjöllun um žaš hagręši sem skuldbindingarnar hafa ķ för meš sér fyrir bęjarsjóš. Eins hefši ekki sakaš aš ķ skżrslunni kęmi fram aš viš allar stęrri įkvaršanir varšandi stęrri skuldbindingar hafi veriš leitaš sérfręšiįlits og farmkvęmdir skuldžolsśtreikningar. Žęr hefšu mįtt fylgja sem višauki meš skżrslu Garšars Jónssonar.

A5 og 6.  Framtķšarhorfur og skuldbindingar

Ķ samantekt žessara tveggja efnisatriša fjallar Garšar um skatttekjur sveitarfélagsins og rekstrarśtgjöld og segir hann aš minnka žurfi rekstrarśtgjöld um 900 milljónir til aš eiga fyrir įętlušum rekstri viškomandi mįlaflokka og afborgunum skulda į nęsta įri.

Ķ žessu sambandi er rétt aš taka fram, og vķsum žar til langtķmaįętlana sveitarfélagsins, aš ekki er gert rįš fyrir aš sveitarfélagiš greiši nišur langtķmalįn sķn į nęstu įrum en markmišiš er aš foršast aukna skuldasöfnun. Nišurgreišsla lįna įtti žannig aš samręma frekari uppbyggingu į mišsvęšinu, sölu byggingarétta og įętlun um styrkingu tekjustofna. Rekstrarvandinn skv. žessu er žvķ um 270 milljónir og ķ fjįrhagsįętlun 2010, sem viš kynnum meš žessum athugasemdum, gerum viš rįš fyrir aš meš hagręšingu, öflun óreglulegra tekna og meš įšurnefndri leišréttu į greišslum śr jöfnunarsjóši verši žessi greišsluvandi brśašur. Žaš mį svo ķhuga hvort nokkuš sveitarfélag ķ landinu sé ķ žeirri fjįrhagsstöšu um žessar mundir aš raunhęft sé aš žau lękki skuldir sķnar og žį hvort Įlftanes sé nokkuš öšruvķsi statt ķ žeim efnum en önnur sveitarfélög. Žaš er hinsvegar ljóst aš miklu skiptir aš rķkisvaldiš meš stušningi viš lįnasjóš sveitarfélaganna aušveldi Įlftanesi, eins og öšrum sveitarfélögum ķ landinu, aš endurfjįrmagna fjįrfestingalįn sķn.

A7.  Eignarhaldsfélagiš Fasteign og kaupleigusamningur

Ķ samantekt um žetta efnisatriši fjallar Garšar um Eignarhaldsfélagiš Fasteign og žęr leiguskuldbindingar sem sveitarfélagiš hefur gagnvart žvķ. Viš höfum aš nokkru leyti rętt žaš hér įšur, en viljum žó bęta viš eftirfarandi. Garšar nefnir réttilega aš leiguskuldbindingin, 2.960 milljónir, muni um įramót lękka ķ 2.123 milljónir. Hann hefši jafnframt mįtt geta žess undir žessum liš aš stjórn Fasteignar samžykkti ķ jślķ s.l. breytingar į leiguskuldbindingum sveitarfélagsins, meš endursölu į lóš hśssins til sveitarfélagsins, sem lękkar skuldbindinguna um 12-15% til višbótar. Žannig stefnir ķ aš leiguskuldbindingar lękki um įramót um 40% og skuldbindingin falli śr tępum 3 milljöršum ķ u.ž.b. 1.7 milljarš. Jafnframt gerum viš athugasemdir viš aš žessar breytingar um lękkun skuldbindinga koma hvergi fram ķ tölulegri framsetningu ķ skżrslunni heldur er žar stöšugt talaš um rśma 7 milljarša ķ skuldum og skuldbindingum. Sé tekiš tillit til žessara fyrirhugušu breytinga og tillit til žess aš skuldbindingum gagnvart Bśmönnum og Risi fylgja tekjur og hagręši fyrir bęjarsjóš sem stašfest hefur veriš ķ sérfręšiskżrslum, er nęr aš tala um aš skuldir og skuldbindingar sveitarfélagsins séu um 4 milljaršar. Af žessum 4 milljöršum mį rekja 1 milljarš beint til efnahagshrunsins į Ķslandi.

A8.  Rekstur sveitarfélagsins eftir efnahagshruniš

Įttundi punktur Garšars fjallar um aš žrįtt fyrir 832 milljón króna halla hafi ekki veriš gripiš til višhlķtandi rekstrarhagręšingar.

Varšandi žennan liš viljum viš taka fram aš rśmar 500 milljónir af žessum 832 tengjast hękkun erlendra lįna vegna rżrnunar krónunnar, en lįnin voru į tveimur gjalddögum haustiš 2009 og 2010. Bęjaryfirvöld geršu rįš fyrir aš endurfjįrmagna žessi lįn og vonušust til žess aš hęgt vęri aš gera žaš ķ erlendri mynt žannig aš ekki žyrfti aš innleysa gengistap vegna lįnanna, heldur greiša žau viš hagstęšari gengisskilyrši. Fyrrverandi bęjarstjóri įtti višręšur bęši viš fjįrmįlarįšherra og rįšherra sveitarstjórnarmįla fyrr į žessu įri um žetta efni og fékk vilyrši um aš rķkisstjórnin myndi skoša fjįrmögnunarvanda Įlftaness eins og annarra sveitarfélaga og aš reynt yrši aš ašstoša viš endurfjįrmögnun lįnanna ķ erlendum lįnum. Skv. upplżsingum sem viš höfum eru žessi mįl enn ķ vinnslu į milli rķkisins og Lįnasjóšs sveitarfélaga og er aš vęnta ašstošar frį rķkisvaldinu viš žessa fjįrmögnun. Ķ vištölum viš rįšherra kom fram aš ef ašgeršir rķkisvaldsins ķ žessu efni lęgju ekki fyrir ķ tķma žegar aš gjalddaga kęmi hjį Įlftanesi įriš 2009 yrši aš leišrétta žaš viš sveitarfélagiš žegar ašgeršaįętlun vęri tilbśin. Eins og įšur hefur komiš fram geršu bęjaryfirvöld jafnframt rįš fyrir aš gengi krónunnar styrktist eftir mitt įr 2009, eins og Sešlabanki Ķslands hafši spįš fyrir um, og aš hluti af gengisrżrnunin gengi til baka. Žess skal og geta aš bęjayfirvöld höfšu fariš ķ verulegar hagręšingarašgeršir 2007, įriš fyrir hruniš, og höfšu m.a. sett grunnskólanum rammafjįrlög. Įrangur žessara hagręšingarašgerša mį sjį ef borinn er saman rekstur įrsins 2006 og 2007, en verulegur įrangur nįšist ķ lękkun kostnašar. Eftir hruniš ķ október samžykkti bęjarrįš og bęjarstjórn sérstaka įętlun um fjįrhagsmįl og žjónustumįl og nįšist um žaš samstaša mešal allra bęjarfulltrśa. Ķ žessari samžykkt er sś markmišssetning aš žrįtt fyrir efnahagshrun verši grunnžjónustu og störfum ķ sveitarfélaginu hlķft og voru žetta hlišstęš markmiš og önnur sveitarfélög į höfušborgarsvęšinu settu sér. Hér į Įlftanesi var skipuš sérstök 10 manna samrįšsnefnd frambošsfylkinganna ķ bęjarstjórn til žess aš skapa samstöšu um žessi brżnu verkefni ķ kjölfar hrunsins. Į fundum bęjarrįšs į įrinu 2009 hafa fjįrhagsmįl sveitarfélagsins veriš višfangsefni į nęr öllum fundum žess. Ešli mįlsins samkvęmt var ekki aušvelt aš koma viš miklum hagręšingarašgeršum į haustmįnušunum eftir hruniš, enda eru fręšslu- og uppeldismįl skipulögš į hverju vori fyrir komandi skólaįr og žvķ var lķtiš svigrśm til frekari hagręšingarašgerša. Bęjaryfirvöld settu hinsvegar af staš vinnuhóp skólafólks til aš endurskoša skólastefnu sveitarfélagsins og leita eftir aukinni samvinnu stofnana į skólasviši meš tilliti til umbóta ķ skólastarfi og aukinnar hagręšingar.

Vegna samdrįttar į vinnumarkaši sótti mikill fjöldi unglinga um sumarvinnu og var žaš mat bęjaryfirvalda aš af félagslegum og forvarnarlegum įstęšum vęri óforsvaranlegt aš lįta tugi ungmenna vera atvinnulaus sumarlangt. Var žvķ ógjörningur aš koma viš sparnaši ķ vinnuskóla og unglinga og ęskulżšsstarfi. Hętt var viš żmsar stęrri fjįrfestingar, eins og višbyggingu viš Įlftanesskóla, en haldiš įfram frįgangi į skólalóšinni sem var óhjįkvęmilegt žar sem lóšinni hafši veriš raskaš til aš hefja byggingaframkvęmdir. Įkvaršanir voru teknar voriš 2009 um aš stemma stigu viš vaxandi kostnaši ķ tónlistaskólanum meš žvķ aš draga śr įformušu kennslumagni haustiš 2009 og į sama hįtt var dregiš śr nišurgreišslum til dagmęšra, heimagreišslum til foreldra ungra barna. Žrįtt fyrir žessar įkvaršanir hękkaši kostnašur vegna heimagreišslna milli įra vegna ófyrirsjįanlegrar fjölgunar greišslužega og žaš sama į viš um żmsa ašra félagslega žjónustu. Žjónustugjöld ķ leikskólum og ašrar gjaldskrįr voru hękkašar ķ įgśst og rįšstafanir geršar til aš lękka leigu ķ ķžróttamišstöš meš samningum viš Fasteign um endurkaup į lóš ķžróttamišstöšvar, eins og įšur er getiš. Fasteign samžykkti žessar breytingar ķ jślķ sl. og žarf aš ganga frį breyttum leigusamningum fyrir lok žessa įrs. Einnig voru żmsir styrkir og višburšir teknir śt į śr fjįrhagsįętlun, eša lękkašir. Eins og hér kemur fram brugšust bęjaryfirvöld meš żmsum hętti viš žeim vanda sem efnahagshruniš haustiš 2008 og hallarekstur įrsins orsökušu og geršu rįš fyrir žvķ aš gera frekari rįšstafanir til hagręšingar viš fjįrhagsįętlanagerš fyrir įriš 2010. Ķ fjįrhagsįętlunum sem fylgir žessum athugasemdum okkar gera bęjarfulltrśar Į-lista rįš fyrir žvķ aš raunhęft sé meš blandašri ašferš gjaldskrįrhękkana og hagręšingar aš nį fram sparnaši upp į 80-100 milljónir į milli įranna 2009 og 2010.

A9.  Horfur og forsendubrestur

Ķ umfjöllun Garšars um žetta efnisatriši segir aš til žess aš hęgt sé aš reka sveitarfélagiš į sjįlfbęran hįtt žurfi aš koma til verulegur utanaškomandi stušningur.

Viš tökum undir žaš sjónarmiš hans og minnum į aš sveitarfélagiš hefur rökstutt ķ skżrslu til Jöfnunarsjóšs sveitarfélaga aš greišslur til sveitarfélagsins žurfi aš leišrétta og stórauka vegna aldurssamsetningar ķbśa, en hlutfall barna og unglinga er um 40% hęrra į Įlftanesi en ķ öšrum sveitarfélögum į höfušborgarsvęšinu, eins og įšur er komiš fram. Jafnframt žarf aš taka tillit til veikra tekjustofna sveitarfélagsins, sem ekki hefur ašrar tekjur en fasteignaskatta og śtsvar ķbśa. Leišrétting frį sjóšnum er žvķ réttlętismįl gagnvart Įlftnesingum. Žess mį einnig geta hér aš bęjaryfirvöld höfšu gert įętlanir sem gera rįš fyrir breyttri aldurssamsetningu ķbśa og auknu atvinnulķf, tengt uppbyggingu mišsvęšisins.

Varšandi kröfur sveitarfélagsins til jöfnunarsjóšsins er einnig rétt aš žaš komi fram hér aš Ragnar Ašalsteinsson lögmašur sveitarfélagsins telur aš Įlftnesingar eigi, og hafi įtt, lögvarša stjórnarskrįrbundna kröfu į hendur rķkinu til jöfnunar į śtgjöldum til mennta- og fręšslumįla, sannist aš greišslur śr Jöfnunarsjóšnum hafi ekki dugaš til aš męta ešlilegum og sanngjörnum kostnaši sem Įlftanes hefur, og hefur haft, af žvķ aš reka grunnskóla eins og lögbošiš er.

Viš lķtum hinsvegar svo į aš mešfylgjandi fjįrhagsįętlun fyrir įriš 2010 og langtķmaįętlun til 2015 svari žvķ skżrast hvernig bęjarfulltrśar Į-lista telja aš žurfi aš vinna aš lausn fjįrhagsvanda sveitarfélagsins. Viš höfnum algjörlega žeim hugmyndum sem settar hafa veriš fram um hękkanir fasteignaskatta, śtsvars og stórfellds nišurskuršar į žjónustu til aš leysa rekstrarvanda sveitarfélagsins og vķsum ķ žvķ sambandi til bošašra ašgerša rķkisstjórnar um auknar skattaįlögur.

 

 


Skrįr tengdar žessari bloggfęrslu:

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband